Nieuws
Timo G. Nijland, Rob P.J. van Hees, Laura Bolondi

Tufsteen: Evaluatie van gele napolitaanse tuf als compatibele vervangende steen voor Romer tuf in Nederlandse Erfgoed

Vulkanische tufsteen uit de Eifel, Duitsland, in het bijzonder de Römer tuf, vormt een van de meest belangrijke en volumineuze natuurstenen in Nederlandse Erfgoed.

De Römer tuf werd reeds door de Romeinen gebruikt, en is wijdverbreid in de romaanse, en in mindere mate romano-gotische en vroeg gotische architectuur. De zeer beperkte beschikbaarheid van Römer tuf voor restauratiedoeleinden vormt een toenemend probleem. Gedurende de laatste decennia was de beschikbaarheid vrijwel beperkt tot blokken afkomstig uit het onderste deel van de pyroclastische stromen, met veel basalt- en andere gesteentefragmenten. Deze geven de steen niet alleen een uiterlijk dat duidelijk afwijkt van de traditioneel toegepaste Römer tuf, ook de fysische en hygrische eigenschappen zijn anders.

Gelet het wijdverbreide gebruik van (lokale) tufsteen in de Italiaanse literatuur is het wellicht mogelijk vandaar geschikte vervangende steen te betrekken. Een dergelijke steen zou de originele Römer tuf zo veel mogelijk moeten benaderen in termen van uiterlijk, fysische eigenschappen en duurzaamheid. Een mogelijke vervangende steen zou de gele Napolitaanse tuf zijn. Deze steen is in Napels in vele bouwstijlen gebruikt. Net als de Römer tuf vertoont ook deze tufsteen aanzienlijke variatie in fysische eigenschappen. In het huidige onderzoek is een licht bruine variant onderzocht, die qua mineralogie en schijnbare porositeit overeenkomst vertoont met Römer. Echter niet qua vorstbestandheid. Samenvattend kan worden gesteld dat, hoewel de gele Napolitaanse tuf die thans onderzocht is een esthetisch acceptabele vervangende steen zou kunnen zijn voor de Römer tuf, dit type aanzienlijk minder vorstbestand is. Ook enkele andere eigenschappen, zoals het hygrisch gedrag, doen de vraag opwerpen of de steen compatibel is in één en hetzelfde tufsteenmetselwerk.

Bron: 
Praktijkreeks Cultureel Erfgoed
Dossiers: 

Gerelateerde artikelen