Overslaan en naar de inhoud gaan
Nieuws

Beschouwing brand Grenfell Tower

Op 14 juni 2017 brak kort na middernacht brand uit op de vierde woonlaag van de Grenfell Tower, 24 etages met onder meer 120 appartementen in Kensington (Londen). Het vuur verspreidde zich snel en kostte 71 mensen het leven, 74 raakten gewond.1 Hoe kon deze brand zo dramatisch kon uitpakken? En wie is hiervoor verantwoordelijk?Gert-Jan van Leeuwen, kwartiermaker bij het Instituut voor Bouwkwaliteit en voormalig directeur van de Vereniging Bouw- en Woningtoezicht Nederland., besteedt in Bouwkwaliteit in de Praktijk in twee artikelen aandacht aan deze brand.  

Het strafrechtelijk onderzoek loopt vermoedelijk nog heel lang en de door premier May ingestelde onderzoekscommissie begon pas medio december 2017 met het horen van betrokkenen bij de exploitatie, renovatie, gebruik, brandbestrijding etc. van het gebouw, voorlopig alleen over de aanpak van het onderzoek. Toch is veel informatie al wel – of nog net!2 – beschikbaar; daaruit blijkt al veel over oorzaken en voorgeschiedenis. In dit artikel komen vooral de ‘technische’ oorzaken aan de orde. In een vervolg wordt ook ingegaan op aspecten als regelgeving, toepassing daarvan, private en publieke rollen. De brand heeft ook veel bloot gelegd over de maatschappelijke en politieke context waarbinnen zich dit alles afspeelt, zowel de oorzaken, de brand zelf als de nasleep. Zodra de onderzoeksresultaten bekend zijn zal ook daaraan aandacht worden besteed. Dit eerste artikel is gebaseerd op diverse openbare bronnen waaronder een rapport van Architects for Social Housing (ASH) dat een maand na de brand verscheen3.

Officieel onderzoek traag op gang

De commissie onder voorzitterschap van emeritus rechter Sir Martin Moore-Bick voert een ‘inquiry’ uit, een onderzoek vergelijkbaar met wat in Nederland de Onderzoeksraad voor Veiligheid doet. De OvV is echter een permanent orgaan, dat veel alerter en onafhankelijker kan reageren op allerlei kwesties. Gevreesd wordt, dat zowel de ‘inquiry’ als het strafrechtelijk onderzoek extreem lang zullen duren en niet de onderste steen boven zullen halen. Of deze vrees terecht is moet nog blijken. De commissie Moore-Bick werd op 15 augustus geïnstalleerd op basis van Terms of Reference (ToR) en kwam half september met een lijst met (123!) vragen en sub-vragen, die naar mijn indruk zeer compleet is.4 Het inhoudelijke werk moet grotendeels nog beginnen.

“Gevreesd wordt, dat zowel de ‘inquiry’ als het strafrechtelijk onderzoek extreem lang zullen duren en niet de onderste steen boven zullen halen" 

Als alle vragen uit de genoemde lijst adequaat worden onderzocht en beantwoord beschikken zowel de commissie als de politiek – landelijk en lokaal – over een schat aan informatie, die het mogelijk moet maken over alle relevante aspecten harde conclusies en aanbevelingen te formuleren. Ook moet duidelijk worden wie verantwoordelijk is, maar op voorhand staat vast dat het om een gedeelde verantwoordelijkheid gaat.

ASH ging daags na de brand aan de slag op verzoek van bewoners van naburige woontorens, die zich ongerust maken over het risico dat zij lopen op een vergelijkbaar drama. Via hen kon ASH enkele dagen na de brand ondanks politieafzettingen vlakbij de uitgebrande toren te komen. Hun rapport gaat in op de technische en organisatorische oorzaken van de brand, de politieke context, de brandveiligheid in dit type gebouwen, het stadsvernieuwingsprogramma en de verantwoordelijkheid voor oorzaken, repressie en nazorg.

Bron: 
Categorieën: 
Dossiers: 
Procesfase: 
Voorbereiding, Uitwerking, Uitvoering/Realisatie, Wetgeving, Regelgeving, Beheer/Onderhoud, Ontwerp, Gebruik, (Her)ontwikkeling
Doelgroep: 
Plantoetser, Projectontwikkelaar, Opdrachtgever, Juridisch adviseur/jurist/advocaat, Adviseur BWT, Adviseur, Architect/ontwerper, Beleidsmedewerker, Gemeentebestuurder, Gebouwbeheerder, Constructeur, Aannemer